Bilgi ve Uygulama

Kondansatörler ve Çeşitleri

Yazar: Mehmet Yılmaz
Tarih: 21.08.2004
Türkçe

Tanımı: İki iletken levha arasına bir dielektrik madde konması ile yapılan devre elemanına kondansatör denir.

Kullanım Alanları: Elektrik ve elektronik devreler için temel pasif devre elemanlarından biridir. Elektronikte iki kat arasında kuplaj, by pass, dekuplaj, bloklama, ayar ve filtre elemanı olarak kullanılır. Ayrıca, güç katsayısının düzeltilmesinde, bir fazlı motorlarda ilk hareketi sağlamada ve kalkınma momentini artırmada kullanılır.

1- Kondansatör devreye uygulanan gerilimin maksimum değeri ile şarj olur.

2- Kondansatör D.C akımı geçirmez, A.C akımı şarj ve deşarj akımları şeklinde geçirir

3- Kondansatörler elektrik enerjisini yük şeklinde depo ederler.

KONDANSATÖR ÇEŞİTLERİ

A) Sabit değerli kondansatörler

B) Ayarlı (değişken değerli) kondansatörler

A) SABİT KONDANSATÖRLER

Sınıflandırma üretimlerinde kullanılan dielektrik maddenin cinsine göre olur.

1. Seramik kondansatörler

2. Elektrolitik kondansatörler

3. Metalize kondansatörler

4. Mika kondansatörler

5. Diğer kondansatörler


Kutupsuz kondansatör sembolü



Resim: Kutupsuz mercimek kondansatörler

1. SERAMİK KONDANSATÖRLER

Bu kondansatörlerde dielektrik madde olarak seramik kullanılır. Seramik üzerine eritilmiş alarak yapıştırılan gümüş tabakalar kutupları meydana getirir. Titanyum, baryum, titnat kondansatörler de buna benzer oalrak yapılırlar.

Titanyum kondansatör disk tipi ve tüp tipi olmak üzere iki çeşittir. Yüksek frekans kayıpları küçüktür. Baryum titinat kondansatörler ise küçük boyutta büyük kapasite elde edilmesi bakımından avantajlıdır. Fakat kapasiteleri sıcaklık ve nemden etkilenirler.

Yüksek frekanslı devrelerde by pass kondansatörü olarak kullanımda tercih edilir.

2. ELEKTROLİTİK KONDANSATÖRLER

Diğer kondansatörlerden farklı olarak kutuplandırılmıştır. Pozitif kutup olarak oksitlendirilmiş aliminyum, negatif kutup olarak normal aliminyum levha kullanılmıştır. Ancak alternatif akımda kullanım için kutupsuz tipleri de vardır. Bunlarda her iki kutup da oksitlendirilmiş aliminyum levha kullanılır. Küçük boyutlu olmasına rağmen kapasiteleri büyüktür.

Yüksek ve alçak gerilimli devrelerde kullanılırlar.


Kutuplu (elektrolitik) kondansatör sembolü



Resim: Devrede montajlı elektrolitik kondansatörler

3. METALİZE KAĞIT KONDANSATÖRLER

Bu kondansatörlerde vernikli kağıta metal buharı özel bir metodla kaplanarak kondansatör levhaları teşkil ettirilir. Bu kondansatörlerin en önemli özelliği dielektrik denilse bile kendi kendini tamir edebilmesidir. Dielektrik delindiği zaman geçecek olan kısa devre akımı noktadaki metalize kağıt üzerinedeki metali buharlaştırır. Bu buhar yalıtkanlığı tekrar sağlar. Çalışma gerilimleri 100 ila 700V arasında yapılabilir. Kapasiteleri ise 1nF-20µF arasında yapılır.

4. MİKA KONDANSATÖRLER

Mika kondansatörlerin iki tipi vardır. Birincisinde ince bir mika dielektrik olarak kullanılmıştır. İkincisinde ise bunlara ilave olarak metal yüzeylere gümüş film tabakası ilave edilmiştir. Bunlar metalize mika kondansatör ve gümüş kaplanmış mika kondansatör olarak isimlendirilir. Isı katsayısı ve ısı direnç ilişkileri iyidir. Bu özellikleri ile yüksek frekans ta kullanılırlar.

5. DİĞER KONDANSATÖRLER

Ayrıca, titanyum myler, cam polistrin, polyester strol film kondansatör çeşitleri de mevcuttur.

B) AYARLI KONDANSATÖRLER

Ayarlı kondansatörler, değeri maksimum ve minimum aralıklar arasında değiştirilebilen kondansatörlerdir. Üç çeşit ayarlı kondansatör vardır.

1.Varyabıl Kondansatör

2.Trimer

3.Varikap diyotlar

1. VARYABIL KONDANSATÖRLER

Kapasitenin devamlı olarak değişmesi istenen alıcı ve vericilerde akort elemanı olarak kullanılan kondansatörler olup genellikle hava dielektriklidir. Birbirinden yalıtılmış iki madeni levha takımından ibaret olup biri hareketli, diğeri ise sabittir.


Varyabıl kondansatör sembolu

2. TRİMMER

Çeşitli devrelerde kapasitenin ince ayarını yapmak için kullanılır. Dielektrik malzemesi mika, seramik veya havadır.


Trimmer sembolü

3. VARİKAP DİYOT

Ters polarmada çalışan ve polarma geriliminin ayar edilerek gerilimin setinin daraltılıp genişletilmesiyle ayarlı kondansatör olarak kullanılan diyotlardır.

Bu diyotlarda kapasite uygulanan gerilimle ters orantılı olarak 2-100pF arasında değişir. Uygulanan ters gerilim değerleri 20V ile sınırlandırılmıştır. Örnek olarak BA 102 varikap diyotta 20 voltluk ters DC gerilimde kapasite 20pF iken bu gerilim 4 volta düşerse kapasita 45pF'a yükselir. Yapıları normal diyotlar gibi oldukça küçüktür. Ayarlanabilir diğer kondansatörlerin yerine kullanılabilir.

Yorumlarınız

Ad belirtilmedi - 20.10.2005
yazıya sabit dğerler de eklenebilir di
timpati - 13.08.2006
yazı teorik ve akademik olarak yeterli, kaldı ki amatörleri de düşünüp resim eklense daha iyi olurdu bence.
murat - 08.09.2006
bu siteyı kulanan genelikle end lisesı ogrencılerı olmaktadır buyuk ihtımanlen ama bazı bilgıler yetersız gozukuyor daha detaytli bılgı verrırseniz daha ıyı olur bende bır end meslet lisesi mezuuyum o yuzden o ogrencıler dusunmektyım yınede sıze tşk ederım cunku bemde lise 1 de iken bu sıteden yararlandım ve odavimı yaptım
çitoş - 28.11.2006
resimlerle gösterilmesi bence daha öğretici olurdu.ama yinede teşekkürler buradan yararlandım.
prof - 06.04.2007
yazı için teşekürler ama kullanım alanlarındanda bahsetseydin daha iyi olurdu
kübos - 24.04.2007
güzel olmus
radofa - 24.04.2007
konular biraz daha açıklayıcı ve örneklendirilmiş olsa güzel olurdu ama bu haliylede güzel
irfan - 15.05.2007
ya bu metinin aynısını baska bi yerden kopyalamıssınız bize yedirionuz
ismail - 22.06.2007
sl arkadaşlar ben adıyaman E.M.L lisesinden ismail arkadaş siz bu siteyi bulduğunuza şükür edin bu siteyi bizim okulun sitesinde bulduğumuzda şükür ediyorduk bu kim ve nasıl yapmıza sizi ilgilendirmez okuyun hoşunuza gitmediyse başka siteye bakın k.i.b
FATİH - 06.08.2007
bilgiler diger sitelere göre güzel ama yetersiz biraz daha açıklarsanız sevinirim...bütün eloculara slm
BOLU MERKEZ İZZET BAYSAL ATL
haşim - 17.08.2007
varybıl deil o kardeş ya variable yada türkçesini söleyelim güzelce değişken değerlikli dielim nese yinede ellerinize sağlık
vedat - 10.09.2007
slm ben oto elektrik teknik elemanıyım ama yinede sizden ricam ltfn bu konularabiraz daha örnek verin herşeye rağmen sağolun (kötü çirkin sahte kopya) gibi yorumlardan sakınalım hepimiz çalışan insanlarız eğer daha iyi sini yapabiliyorsanız yapın oradan okuyalım bilgimizebilgi katalımsağoluyn ;)
leyla tekin - 01.12.2007
elinize sağlık güzel olmuş
leyla tekin - 01.12.2007
elinize sağlık güzel olmuş
mehmet - 09.12.2007
çok teşekkürler
serdar - 29.12.2007
yazandan ALLAH RAZI OLSUN
devran - 25.02.2008
çok sağolun
hakanogru - 29.02.2008
Ben elektroniğe yeni başlayan biri olarak bir kondansatörün nerde nasıl kullanılacağını ve nasıl bir hesaplama yapılacağını öğrenmek istiyorum.. Yardımcı olan olursa şimdiden teşekkür ederim.
ekrem - 07.03.2008
yazı çok yüzeysel olmuş biraz daha anlatılsaydı daha iyi olurdu
h.ibrahim - 28.06.2008
bunun bide mercimek kondansatörü var.mercimeğe benziyor .unuttunuz galiba.
özgem - 12.01.2009
güzel olmuş ama biraz daha bilgi içerikli olsaydı daha iyi olurdu
dufamca - 23.01.2009
elektrolitik kondansatörlerin artısı eksisi yazmıyo yalnız yukarıdan aşagıya ok işareti var çıkış uçları biri altında digeri üstünde yani karbon direnc çıkışları gibi ok işaretinin gösterdiği ayaga eksiye bağladım artıyıda diğer ayaga bağladım ve bir süre sonra kondansatör patladı söktüğüm kondansatör iki ucu yan yana çıkıyodu kondansatör deyeri ikisininde aynı 2.2mf 400v bunu soracaktım teşekkürler
bilgisayarcı - 25.02.2009
ya şu SMD kondansitörün kullanıldığı alanlarıda yazsanıza
fikret - 28.02.2009
elinize saglık ama bıraz daha geniş kapsamlı olsay dı daha ıyı olurdu cunku hocaalrımız yetersis buluyor la r
mustafa - 07.05.2009
ben inegöl E.M.L mustafa siteniz tek kelimeyle mükembel iki kelimeyle fevkalade üç kelimeyle olamaz böyle şey gerçekten çok güzel tebrik ediyorum
ahmet - 10.05.2010
kaondansatör kullanım alnlarını bilen varmı arkadaşlar acele lazım dönem ödevim var
gerekmez - 21.03.2011
ben şimdi 2 dakika bakmama rağmen okulda anlatılan anladım ama neyin hangi kondansötör çeşiti olduğunu tam kavrayamamıştım Şimdi daha iyi anladım emeğe saygı teşekkür
asım aydemir - 09.11.2011
lütfen seramik kondansatörler ile ilgili örnek verin yoksa yazılıdan 0 alıcaz yarın yazılım var lütfen
Mehrube - 20.04.2028
Rakamlarla kondansatör değerinin okunmasını, kondansatör bağlantılarını falan açıklayabilirdiniz. Bilgiler eksik kondansatörlerle ilgili daha fazla bilgi verebilirdiniz.

Bir yorum ekleyin

İsim:
E-posta:
Yorumunuz:
Güvenlik Kodu:
 
Tüm alanları doldurmak zorunludur. Yorumunuz kontrol edilince yayınlanacaktır. E-posta adresi yayınlanmaz.
Konular