Bilgi ve Uygulama

Tristör veya Triac tetikleme elemanları ve test devreleri

Yazar: Mehmet Yılmaz
Tarih: 26.12.2004
Türkçe

Test Devresi 1: Put ile tristör veya triac tetikleme devresi.



NOTLAR: R3'ün değerine bağlı olarak:

R3, 150K: Flaşör gibi çalışıyor, yanma ve sönme süresi uzun oluyor.

R3, 100K: Flaşör gibi çalışıyor, yanma ve sönme süresi kısa oluyor.

R3, 47K: Sürekli yanıyor. C1'in değeri yanıp sönme süresini etkiliyor.


Test Devresi 2: Put ve transistor ile gerçekleştirilen tetikleme ve kontrol devresi.



NOTLAR: R5 yük üzerinde gerilim ayarı yapıyor.


Test devresi 3:
UJT kullanılarak gerçekleştirilen tetikleme devresi.



NOTLAR: Bu devre alternatif akımda çalışıyor.


Test Devresi 4: UJT kullanılarak gerçekleştirilen kontrollü tetikleme devresi.



NOTLAR: R2 ile lamba üzerindeki akım azaltılıp çoğaltılabiliniyor.


Test Devresi 5: Kontrol palsı ile denetlenebilen ve UJT tetiklenen SCR veya TRIAC tetikleme devresi.


NOTLAR: Bu devre SCR veya TRIAC’ı anahtar gibi kontrol etmeyi sağlıyor. Devre, bu haliyle girişteki kare dalganın frekansına göre yanıp sönüyor fakat çalışması kusurludur. Çünkü, SCR'nin geytine kare dalganın ve alterna­tif akımdan elde edilen palsların karışımı olan palslar gönderilmekte bu ise, bu devrede kullandığımız alternatif akımın frekansının ve paydalarının kare dalga frekansıyla çakıştığı noktada SCR'nin tam iletimde diğer durumlarda ise faz çakışmamazlığı nedeniyle SCR'nin iye çalış­maması sonucunu doğurmaktadır.


Test Devresi 6: Silicon Bilateral swith (SBS).



NOTLAR: SBS'nin ölçümü PNP bir transistor gibi olmaktadır. Deneme devresinde kullanılan butonların iletim esnasında 100 ohmluk direnci var. B2'ye basınca led yanmakta, B1'e basınca led sönmektedir.

Bu devre, alternatif akımda SBS'yi bozmaktadır.


Test Devresi 7: Silicon Bilateral Swith (SBS) ile gerçekleştirilen tetikleme devresi.



NOTLAR: Herhangi bir butona basınca lamba sönüyor. Butonlara basılmadığı sürece ampul yanıyor. Rl'in değeri ampul üzerine düşen voltaj miktarını etki­liyor.

R1= 24K ise L= 5 volt
R1= 10K ise L= 9 volt
R1= 5K6 ise L= 10 volt


Test Devresi 8: (SBS) ile gerçekleştirilen tetikleme devresi.


NOTLAR: R2 570 ohm veya daha küçük değerlerde lamba sönüyor. Daha büyük değerlerde lamba yanıyor.


Test Devresi 9: SBS’nin kullanıldığı Lojik kontrollü tetikleme devresi.



NOTLAR: Devrenin çalışması iyi ve pek çok uygulama için yeterlidir.


Test Devresi 10: Kondansatörün tetikleme elemanı olarak kullanıldığı Simplex tetikleme devresi.



C1=100nF: Ampulde düşük ışık veriyor.
C1=2u2: Ampulde yüksek ışık veriyor.


Test Devresi 11: Lojik pals girişli Simplex tetikleme devresi.



Notlar: Devrenin çalışması uygulama devreleri için kusurludur.


Test Devresi 12: Yük voltajı ayarlanabilen, UJTnin tetikleme elemanı olarak kullanıldığı tetikleme devresi.



NOTLAR: R2 yük voltajını ayarlıyor.

Devrenin çalışması iyi ve pek çok uygulama için yeterlidir.


Test Devresi 13: UJT’nin tetikleme elamanı olarak kullanıldığı ve LM723 entegresi ile yükün kontrol edildiği tetikleme devresi.



NOTLAR: R2 yük voltajını kontrol ediyor.
R5 devrenin voltaj kontrol hassasiyetini ayarlıyor.
Devre bu haliyle voltaj ayarlama açısından çok kritik.
Geliştirilmesi gerekir.
Çalışması normal.


Test Devresi 14: (SBS) ile gerçekleştirilen yükün transistorlü düzenek ile kontrol edilebildiği tetikleme devresi.


NOTLAR: Cf: Kulanmakta fayda var. 3u3 gibi bir değer yeterlidir.
Rl, R2: değerleri yaklaşıktır. Bu haliyle ayar sahası dar oluyor. Devrenin çalışması normal.
Cf yük üzerinde etkili olup, değişikliğe yol açıyor.

Yorumlarınız

Kemal tufan - 22.06.2006
ornekler scr turu elemanlarin nasil suruldugunu kavrama acisidan iyi. emege deger.bir sey daha eklenebilse daha iyi olur.normal kol saati olarak kulandigimiz dijital elektronik kol saati zili ile surulebilecek ornekler olursa zaman ayarli kontrol yapilabilinir.selamlar
mete - 09.08.2006
bunu bır pıc entegresı ıle nasıl yapabıılırım ornegın pic 16f877 ile
Mehmet Yılmaz - 09.08.2006
Sayın Mete, 9 nolu test devresi ihtiyacınızı karşılayabilir. Şunu hatırlatmam gerekmektedir, bu devreler bilgilenme amaçlı deneme devreleridir. Uygulamayı düşündüğünüz devreye göre kendiniz devre tasarlayınız. PIC ile kullanacaksanız MOC serisi optökuplör tetikleme elemanları daha uygundur. Ben bu yazıda MOC serisini incelemedim. Katalogundan faydalanarak devreyi kurabilirsiniz.
Kasım duymaz - 14.09.2006
Selam hocam.
Ben araç elektroniği ile uğraşıyorum. Bu devrelere değişiklik yapıp MOSFET,FET,TRANSISTOR,gibi yarı iletkenleri test edebilirmiyim. Çünkü çok farklı elemanlarla karşılaşıyorum artık.
İYİ ÇALIŞMALAR
hurşit turan - 07.11.2006
hocam çok güzel çalışmalar buınlar başaılarınızın devamını dilerim benim sormak istediğim bir soru var faz kontrol devresi hakkında bilgi edin mek istiyorum hatta UAA145 faz kontrol devresini çizebilirmisiniz butun bağlantı elemanları ile beraber tşk ederim.
mehmetali - 11.11.2006
hocam triac lı dimmerdevresi yapıyorum.moc kullanıyorum.tetiklemeyi pic ile yapıcam.yalnız bir türlü olmuyor.moc entegresi girişine nasıl bir sinyal vermem gerekiyor.pwm uyguladım olmuyor.yardımcı olursan sevinirim
teksas19 - 11.12.2006
süpersin mehmet abicim...
süleyman - 17.02.2007
mehmet ali bodun kardeşim
senin uygulamaya çalıştığın sisteme bende ugraştım yaptığın işi pwm ile bende denedim ama başarılı olmadı moclar bu konuda yetersiz kaldı yalnız pic in 3 çıkışına ayrı ayrı moc kullanırsan ve onlara 3 farklı değerde direç eklersen bu işe yarar. en azından ben oyle yaptım hala bu konuyla ilgileniyorsan benimle iletişim kurabilirsin. ben başardıysam sende başarırsın...
utku - 27.04.2009
ya cok tsksagolun sız olmasanız napcaz ogrencılerın tek destekcısısınız
özkan kaya - 17.07.2009
:) usta çok güzel açmışınız konuyu fakat abicim mümkünse şunuda koyarsanız iyi olur tristör ile dc motor hız kontrol devrsi sağol kardeş şimdiden iiyi günler... arkadaşlar..!!
Caner - 30.08.2009
bu resimleri buraya koyandan Allah razı olsun Eliniz Ayağınız Klavyeniz dert görmesin :) çok acilen devre bulmam gerekiyordu çok teşekkürler
ahmet - 15.10.2009
teşekkürler ama yaramaz bana
Çağatay Emre Çimen - 22.10.2009
merhaba herşey çok güzel fakat sizden bi isteğim olucaktı dc gerilimde çalışan tristörü paralel anahtarla durdurma devresini board üstünde gösterir misin TEŞEKKÜRLER..
Tuncay Aydın - 03.01.2010
Bir konuda yardıma ihtiyacım var. eğer yardımcı olursanız sevinirim. benim 0-24v çıkışlı tam kontrollu yani köprü tristör bağlantısı ile güç kaynağı yapmam gerekiyor. Bunu 555 entegresi veya PiC16F84 ile yapmalıyım ama bağlantıyı nasıl yapacağım hakkinda ve 0-24V ayarını nasıl yapacağım hakkinda yardıma ihtiyacım var. Şimdiden teşekkürler..
hakan - 20.11.2012
Saygıdeğer hocam
Ben TIC 226 D triakını en az kaç miliamperle tetikleyebilirim. 12 voltta 560 ohm direnç yeterlimi? daha düşük direnç değerlerinde wattlı direnç kullanmak mı gerekiyor.
fatih - 01.02.2013
bana manuel-otomatik(manuel basıp bıraktığımda görevi bitecek-otomatik dediğim basıp bıraktığımda görevine devam edecek tekrar basıp bıraktığımda görevi bitecek)böyle bir devre çizermisiniz.şimdiden teşekkürler

Bir yorum ekleyin

İsim:
E-posta:
Yorumunuz:
Güvenlik Kodu:
 
Tüm alanları doldurmak zorunludur. Yorumunuz kontrol edilince yayınlanacaktır. E-posta adresi yayınlanmaz.
Konular